Yatırım Danışmanıyım Diyen Herkese İnanmayın!

Bugün yatırım danışmanlığı faaliyeti üzerine, mevzuat hükümlerine de bakarak bir yazı yazmak istedim. Aslında beni bu konuda yazı yazmaya ve dikkat çekmeye sevk eden durum özellikle sosyal medyada veya çeşitli mecralarda kendilerini “yatırım danışmanı!” olarak nitelendiren insanların varlığı. O zaman bakalım şimdi yatırım danışmanlığı nedir, yatırım danışmanı kimdir?

Yatırım Hizmetleri Tebliği ile yatırım danışmanlığı faaliyeti ve bununla ilişkili kavramlar şu üç temel başlıkta düzenlenmiş durumda:

  • Yatırım hizmetleri arasında sayılmış olan yatırım danışmanlığı faaliyeti
  • Yan hizmetler arasında sayılmış olan genel yatırım tavsiyesi sunulması
  • Finansal bilgi sunulması

Yatırım Hizmetleri Tebliği’nin 45’inci maddesinde yatırım danışmanlığı;

“Yetkili yatırım kuruluşunun, yatırımcı talebi doğrultusunda veya yatırımcı talebi olmaksızın sermaye piyasası araçları ile bunları ihraç eden ortaklık ve kuruluşlar hakkında, belli bir kişiye veya mali durumları, risk ve getiri tercihleri benzer nitelikteki bir gruba yönelik olarak yönlendirici nitelikte yorum ve tavsiyelerde bulunması faaliyeti”

olarak tanımlanmıştır.

Yani verilen hizmetin yatırım danışmanlığı faaliyeti sayılabilmesi için genel değil, belli bir kişiye veya gruba yönelik olması gerekmektedir.

Yatırım Danışmanlığı Faaliyetinde Bulunabilecek Kuruluşlar ve Aranan Özel Şartlar Nelerdir?

Yatırım danışmanlığı faaliyeti, SPK’dan izin almak kaydıyla aracı kurumlar, yatırım ve kalkınma bankaları ile portföy yönetim şirketleri tarafından yapılabilir.

Ticari bankalar yatırım danışmanlığı faaliyetinde bulunamazlar.

Yatırım danışmanlığı faaliyetinde bulunacak yatırım kuruluşlarının;

  • Bu faaliyet için öngörülen asgari öz sermaye yükümlülüğünü yerine getirmiş olması (Kalkınma ve yatırım bankaları için aranmaz),
  • 4 yıllık lisans eğitimi veren kurumlardan mezun ve finans piyasalarında en az 3 yıllık tecrübesi olan yeterli sayıda yatırım danışmanını istihdam etmiş olması,
  • Yatırım danışmanlığı faaliyetinin yürütülmesini teminen araştırma birimini oluşturmuş olması
  • Birim yöneticisini ve ona bağlı olarak çalışacak yeterli sayıda araştırma uzmanını görevlendirmiş olması

zorunludur.

Yatırım Danışmanlığı Faaliyeti Yerine Getirilirken Hangi Usul ve Esaslara Uyulur?

Yatırım kuruluşu ile bir müşteri arasında yatırım danışmanlığı çerçeve sözleşmesi imzalanmadan öncelikle yerindelik testinin yapılması zorunludur.

Yatırım danışmanlığı faaliyetinin yürütülmesi sırasında yatırım kuruluşları tarafından;

  • Yatırımcıların yerindelik testi kapsamında elde edinilen bilgiler dikkate alınarak en uygun yatırım kararını almalarını sağlayacak yönde tavsiyede bulunulması,
  • Sunulan yorum ve tavsiyelerde yatırımcıları yanıltıcı, aldatıcı, bilgi ve tecrübe eksikliklerini istismar edici, yanlış, gerçek dışı veya “en sağlam”, “en iyi”, “en güvenilir” gibi subjektif ve abartılı ifadelere yer verilmemesi,
  • Yorum ve tavsiyelerin özenle hazırlanması ve objektif olması,
  • Sunulan yorum ve tavsiyelerin güvenilir kaynak, belge, rapor ve analizlerle desteklenmesi, söz konusu kaynakların kesinliği hakkında şüphelerin bulunması durumunda bu hususa açıkça yer verilmesi,
  • Herhangi bir sermaye piyasası aracının halka arzına ilişkin olarak yapılan yorum ve analizlerde, yatırımcıların doğru ve eksiksiz bilgilendirilmesini teminen, yayımlanmışsa izahname ve satışa ilişkin belgelerde yer alan bilgilerin kullanılması, aksi takdirde söz konusu halka arza ilişkin ayrıntılı bilgilerin yer aldığı izahname ve satışa ilişkin diğer belgelerin yayımlanacağının belirtilmesi,
  • Belirli bir getirinin sağlanacağına dair herhangi bir vaat veya taahhütte kesinlikle bulunulmaması,
  • Her türlü öngörü, tahmin ve fiyat hedeflerine, bunların öngörü, tahmin ve fiyat hedefi olduğu açıkça belirtilmek suretiyle yer verilmesi ve bunların oluşturulmasında kullanılan tüm önemli varsayımların belirtilmesi,
  • SPK’nın faaliyet alanına giren sonuçlanmış ya da sonuçlanmamış konular hakkında yalan, yanlış, yanıltıcı ve mesnetsiz bilgi, haber ve yorum sunulmaması,
  • Yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek nitelikte olan araştırma sonuçlarının, yatırımcılara duyurulmadan önce kendilerinin veya üçüncü şahısların lehine kullanılmaması, zorunludur.

Yatırım danışmanlığı faaliyetinin esaslarını düzenleyen bu ilke ve esasların üç temel düşünceye dayanır:

1.Yatırımcının korunması

2.Objektiflik

3.Çıkar çatışmasının önlenmesi

Yetkili kuruluşlar tarafından yürütülen yatırım danışmanlığı faaliyeti kapsamında;

  • Sermaye piyasası aracı için hedef fiyat belirlenmesinde kullanılan değerleme esasları ile yöntemine ilişkin yeterli özet bilgilerin,
  • Tavsiyede yer alan yatırım süresi de dahil “al”, “sat” veya “tut” gibi ifadelerin anlamları ile yatırıma ilişkin uygun risk uyarıları ve değerlendirmede kullanılan varsayımlara ilişkin duyarlılık analizlerinin,
  • Yorum ve tavsiyeleri hazırlayanın kimlik bilgilerinin,

Yorum ve tavsiye sunulan yatırımcılara, talep edilmesi durumunda açıklanması zorunludur.

Yatırım Danışmanlığı Çerçeve Sözleşmesi

Yetkili kuruluşlar, müşteriyle yatırım danışmanlığı çerçeve sözleşmesi imzalamadan önce aşağıdaki bilgileri içeren tanıtıcı bir formu müşteriye sunmak zorundadır:

  • Yatırım Hizmetleri Tebliğinde belirtilen yatırım danışmanlığına ilişkin ilkeler.
  • Yatırım danışmanlığı kapsamında yatırımcıya sunulacak bilgi ve tavsiyelerin oluşturulmasında kullanılan bilgi kaynakları, yatırım stratejileri ve analiz yöntemleri.
  • Bilgi ve tavsiyelerin yatırımcıya sunuluş biçimiyle (yazılı, sözlü, günlük, haftalık, aylık ve benzeri) ilgili esaslar.
  • Olası çıkar çatışmaları.

Müşteriyle imzalanan çerçeve sözleşmede belirtilen yatırım danışmanının, yetkili kuruluştan ayrılması veya değiştirilmesi halinde yetkili kuruluş bu durumu müşteriye en seri haberleşme aracı vasıtasıyla bildirmek zorundadır.

Müşteri, yeni görevlendirilen yatırım danışmanını uygun görmediği takdirde sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir.

Yatırım kuruluşları tarafından müşterilerine her türlü elektronik ortam aracılığıyla doğrudan sunulan veya yönlendirilen başka gerçek veya sanal portföylere ilişkin işlemlerin takip edilmesi ve/veya kopyalamasını sağlayan imkanların sunulması suretiyle yatırım danışmanlığı hizmeti sunulması durumunda müşteri ile imzalanan çerçeve sözleşmede aşağıdaki gibi hususlar ayrıntılı olarak yer almalıdır:

  • Yatırım kuruluşu tarafından doğrudan sunulan veya yönlendirilen platformun özelliği,

Takip edilmesine imkân tanınan her bir portföye ilişkin;

  • İşlemler için yatırım amacı, strateji bilgisi (işleme konu varlık seçimi ile yatırım stratejisi) ve risk bilgisi,
  • Belirli periyotlardaki işlem hacimleri,
  • Verilen emirler ve işlemler sonucunda oluşan kar/zarar durumları,
  • Performans göstergelerinin anlık ve geçmişe yönelik olarak nasıl görüntüleneceği,
  • Portföyün geçmiş performansının gelecek dönem performansı için bir gösterge olamayacağı,

Bugün iş telefonumdan kırklı yaşlarda birisi aradı. Yatırım danışmanlığı yapmak istediğini ve bunun için SPL lisansı almak istediğini söyledi. Lisans belgesi almak istemesinde sorun yok, hatta çok önemli kariyeri için. Ancak bilmediği önemli bir konu vardı o da yatırım danışmanlığı faaliyetini yalnızca bankalar, aracı kurumlar ve portföy yönetim şirketlerinin yapabileceğiydi.

Aman siz siz olun, yatırım danışmanıyım diyen herkese inanmayın…

Devrim Berk

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Wordpress Social Share Plugin powered by Ultimatelysocial